Water
Water is een systeem dat niet alleen waterlopen, maar ook het grondwater, de oevers en de valleien omvat, en de planten en dieren die er leven. Dit watersysteem herstellen, behouden en ontwikkelen en het duurzaam gebruik ervan, is de kerngedachte van het integraal waterbeleid.
Deelbekkenbeheerplannen
Waterbeleid in de deelbekkens: De elf bekkens in Vlaanderen werden verder onderverdeeld in ruim honderd deelbekkens. Per deelbekken of voor meerdere deelbekkens binnen eenzelfde bekken hebben de provincies waterschappen opgericht.
Waterschappen
Een waterschap is een samenwerkingsverband tussen de verschillende waterbeheerders in een deelbekken: het Vlaamse Gewest, de provincies, de gemeenten, de polders en de wateringen. Een waterschap kan één deelbekken omvatten, maar ook twee of meer deelbekkens die behoren tot hetzelfde bekken. De samenwerking is vastgelegd in een overeenkomst die de organisatie en de werking regelt. In 2006 werden in Vlaanderen 53 waterschappen opgericht. Het waterschap coördineert de opmaak van het deelbekkenbeheerplan en brengt advies uit over het bekkenbeheerplan. Daarnaast kan het waterschap ook een aantal taken coördineren, zoals het beheer van de onbevaarbare waterlopen of het beheer van de rioleringsinfrastructuur. De provincie neemt het secretariaat van het waterschap waar. Meer informatie over de waterschappen vindt u op de provinciale website. Meer info kan je vinden op de website van CIW-Vlaanderen: www.ciwvlaanderen.be
Waterlopen en grachten
Waterlopen beheren is meer dan water laten afvoeren. Beheren van waterlopen is het streven naar een duurzaam evenwicht tussen menselijke gebruiksfuncties en ecologische functies, ook wel integraal waterbeleid genoemd. Het behoud en herstel van gezonde, evenwichtige watersystemen is hierbij essentieel. Het beheer van onze waterlopen gebeurt dan ook meer en meer op een natuurvriendelijke manier. Waar mogelijk wordt ruimte voorzien voor water door de aanleg of het herstel van overstromingszones en door de waterlopen terug te laten meanderen. Ook langsheen de waterloop worden initiatieven genomen, zoals de aanleg van amfibieënpoelen. Hindernissen die vrije vismigratie verhinderen worden weggewerkt door bijvoorbeeld het aanleggen van vistrappen. Het eigenlijke onderhoud van de waterlopen bestaat uit kruidruimingen, slibruimingen en herstellingswerken aan oevers. De waterlopen van 2e categorie vallen onder bevoegdheid van het provinciebestuur, de waterlopen van 3e categorie onder bevoegdheid van het stadsbestur.
Grachten ruimen: De grachten worden ingedeeld in bermgrachten en private grachten. De bermgrachten bevinden zich naast de openbare wegen en buurtwegen. Zij horen bij de weg omdat ze zorgen voor de afwatering van het regenwater en van het afvalwater indien er geen riolering aanwezig is. Het beheer van deze grachten wordt uitgevoerd door Hidorio in opdracht van het gemeentebestuur. Ook grachten van algemeen nut en grachten van derde categorie staan onder het beheer van het gemeentebestuur.
Reductie bestrijdingsmiddelen
Waarom zonder pesticiden? Het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen kan gevaar opleveren voor de gezondheid van mens en dier. En soms kunnen die pesticiden nog lang nawerken. Zo heeft onderzoek van het Steunpunt Milieu & Gezondheid aangetoond dat een schadelijk afbraakproduct van het allang verboden bestrijdingsmiddel DDT nu nog kan teruggevonden worden in het bloed van baby's, jongeren en volwassenen. Daarom weren de Vlaamse gemeenten pesticiden uit het openbaar groen, en dit al sinds 2004. Samen met de Vlaamse overheid doen we nu ook een oproep naar jou om het gebruik van pesticiden in huis en tuin te beperken of stop te zetten. Maar wat is dan het alternatief? Hieronder vind je alvast een aantal nuttige tips waarmee je de natuur respecteert en in de eerste plaats je eigen gezondheid. Want zonder is gezonder. Al sinds 2004 zetten we de eerste stappen naar openbaar groen dat volledig pesticidenvrij is. En waar we toch nog sproeien, is rationeel omgaan met pesticiden de boodschap. En je merkt dat het werkt. Madeliefjes, klaprozen en andere kruiden kleuren de bermen. In de parken vind je graspaden en is er meer onderbegroeiing. Onkruidbranders, borstel- en veegmachines verschijnen steeds vaker in het straatbeeld. Bij de heraanleg van een park of straat wordt rekening gehouden met een pesticidenvrij beheer. Alle openbare besturen en burgers zijn samen goed voor ruim 30% van het bestrijdingsmiddelengebruik in Vlaanderen. Ook jij kan dus je steentje bijdragen. Dat begint met restjes en lege verpakkingen bij het Klein Gevaarlijk Afval (KGA) onder te brengen. Dit geldt ook voor restanten van producten die je allang niet meer gebruikt en die vergeten in een hoekje staan. Alle lege verpakkingen en overschotten kan je naar de KGA-inzamelplaats brengen. Kijk op de afvalkalender of informeer bij de gemeentelijke milieudienst waar het KGA ingezameld wordt. Meestal is dit het containerpark. Hoe minder pesticiden we met z'n allen gebruiken, hoe meer we kunnen genieten van een gezond milieu. Probeer alvast onze tips uit! Meer inlichtingen kan u bekomen op de website "zonder is gezonder".
Het Vlaamse Parlement besliste in 2001 om het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen voor het beheer van de openbare ruimte drastisch te verminderen. Dit principe werd vastgelegd in het Decreet houdende vermindering van het gebruik van bestrijdingsmiddelen door openbare diensten in het Vlaamse gewest. Er kon gekozen worden voor een nulgebruik vanaf 2004 of een stapsgewijze afbouw. Uiterlijk op 31 december 2014 moeten alle openbare ruimten pesticidenvrij beheerd en onderhouden worden. De openbare besturen die kiezen voor een stapsgewijze afbouw, mogen niet alle door de federale overheid (FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu) erkende producten gebruiken. Jaarlijks wordt door de Vlaamse Milieumaatschappij in januari de lijst gepubliceerd met de nog toegestane bestrijdingsmiddelen. Dit betekent concreet dat openbare wegen en groenruimten op een ander manier dienen te worden onderhouden. De bevolking zal zich bewust moeten worden dat de straten niet op elk tijdstip volledig onkruidvrij zullen zijn
Openbare besturen moeten jaarlijks volgende rapportering indienen:
- een inventaris van de gebruikte hoeveelheden chemische bestrijdingsmiddelen en/of alternatieve bestrijdingswijzen in de online inventaris pesticidengebruik.
- de pesticidentoets voor de omvormingsprojecten.
- de datum vanaf wanneer een openbaar bestuur een nulgebruik toepast over het volledige openbaar domein
Er werden diverse hulpmiddelen aangekocht om dit proces te vergemakkelijken.
Tips, met respect voor de natuur:
Om de natuur zo weinig mogelijk te belasten met chemische bestrijdingsmiddelen, geven we hieronder enkele eenvoudige en praktische tips.
Last van bladluizen?
Met een krachtige waterstraal kan je heel wat bladluizen van de plant spuiten. In de herfst kan je de aangetaste plantendelen afknippen. Zo overwinteren er minder eitjes. Heeft de plant jaar na jaar last van bladluizen? Dan spreken we van een plaag en staat de plant niet echt op zijn plaats. Overweeg om hem te verplanten of weg te doen.
Geef onkruid geen kans
Bedek de bodem met doorlevende kruidachtige planten of bodembedekkende struiken. Het onkruid krijgt dan geen kans door licht- en plaatsgebrek. Gebruik bij de aanplant een dikke laag compost of houtsnippers van 10 centimeter. Zo vermijd je in het begin onkruid en kunnen de bodembedekkers optimaal groeien.
Met de hand of door het vuur:
Wied kleine oppervlakten met de hand. Voor grotere oppervlakten kan je een onkruidbrander gebruiken. Brand het onkruid om de 2 à 3 weken weg. Het onderliggende wortelstelsel wordt door vocht- en krachtverlies uitgeput waardoor het onkruid uiteindelijk helemaal verdwijnt.
Harken bij warm weer:
Hou paden met kiezelsteentjes onkruidvrij door regelmatig te harken. Doe dit bij voorkeur bij warm weer zodat de losgeharkte plantjes snel opdrogen en afsterven.
Mengsel van gras en klaver:
Een nieuw gazon? Informeer bij je tuincentrum naar een gazonmengsel, aangevuld met miniklavers. De klaver zorgt op natuurlijke wijze voor een bemesting van je gazon. Zo blijft het gras het hele jaar door donkergroen. Ook vormt het mengsel van klavertjes en grassoorten een compacte grasmat waardoor het onkruid amper de kans krijgt om te groeien.
Mos: met of zonder?
Mos doet het op schaduwrijke plaatsen beter dan gras. Een graspartij in de schaduw zal dus vaak last hebben van mos. Je kan het mos laten staan, of het vervangen door een verharding of door schaduwminnende planten zoals varens, hosta's of kamperfoelie.
Minder muggen:
Vermijd stilstaand water in emmers, gieters enzovoort. Heb je een vijver? Weet dat er insectenetende vissen bestaan. Houd muggen buiten door het plaatsen van horren in deur- en raamopeningen. Of bescherm jezelf en je kinderen met een muskietennet boven het bed.
In de moestuin:
Voorkom bodemziekten in je moestuin door vruchtwisseling of gebruik ziekteresistente rassen. Ook combinaties van verschillende teelten voorkomen ziekten.
Tegen slakken:
Slakken zijn dol op jonge plantjes. Zorg er daarom voor dat ze er niet gemakkelijk bij kunnen. Slakken kan je weghouden met sparrennaalden, gemalen schelpen of kapotte eierschalen. Of zorg ervoor dat de plantjes sneller groeien, bijvoorbeeld door de bodem te bedekken met zwarte folie zodat die sneller opwarmt. Egels en vogels eten graag slakken. Richt je tuin daarom diervriendelijk in door nestkastjes te hangen of door een heg of houtkant aan te planten.
Integraal waterbeheer
De Vlaamse regering heeft op 18 juli 2003 het decreet Integraal Waterbeleid definitief bekrachtigd. Het voeren van een duurzaam integraal waterbeleid staat hierin centraal. De waterproblematiek wordt hierbij in Vlaanderen voortaan aangepakt op bekkenniveau en op deelbekkenniveau. Stad Maaseik is vertegenwoordigd in de deelbekkens op haar grondgebied. Het gaat hier meer bepaald om het Maasbekken. Dergelijke samenwerkingsverbanden brengen alle waterbeheerders van de deelbekkens samen om via de opmaak van deelbekkenbeheerplannen tot een meer geïntegreerd en doeltreffend waterbeheer te komen.
Enkele websites over dit onderwerp:
Pesticidenreductie
De Vlaamse overheid keurde in 2001 een decreet goed met als doel het gebruik van pesticiden voor het beheer van de openbare ruimte drastisch te verminderen. Dit heeft als gevolg dat gemeenten tegen 1 januari 2015 geen chemische bestrijdingsmiddelen meer mogen gebruiken. Het nieuwe Uitvoeringsbesluit van 19 december 2008 voorziet echter wel dat deze termijn in bepaalde gevallen kan worden verlengd.
Manueel wieden, het aanplanten van bodembedekkers of het gebruik van een bosmaaier en de veegmachine zijn belangrijk om tot een pesticidenvrij beheer te komen. De verplichte vermindering van het pesticidengebruik betekent echter dat er soms meer onkruidgroei zal te zien zijn. We rekenen dan ook op verdraagzaamheid van de burger ten opzichte van deze onkruidgroei in ruil voor een gezonder milieu.
Tot slot vragen wij ook aan de inwoners van Maaseik om zelf zo weinig mogelijk gebruik te maken van pesticiden voor uw tuin of stoep! Wij moedigen u aan om lege verpakkingen en restjes van producten naar het recyclagepark te brengen bij het Klein Gevaarlijk Afval.
Meer info over preventieve maatregelen en alternatieve bestrijdingstechnieken is terug te vinden op de website www.zonderisgezonder.be. Ook www.durftuinierenzonder.be biedt interessante informatie.