Leegstaande woningen en gebouwen zijn storend in het straatbeeld en vormen vaak een overlast voor de buurt. Maar wanneer spreek je van leegstand? Er bestaat een onderscheid tussen woningen en gebouwen.
Leegstaande woningen
Een woning staat leeg als ze minstens twaalf opeenvolgende maanden niet gebruikt wordt volgens de woonfunctie of volgens een van de onderstaande functies waardoor een effectief en niet-occasioneel gebruik mogelijk is:
- (tijdelijke) terbeschikkingstelling door een sociale huisvestingsmaatschappij, conform het Kaderbesluit Sociale Huur, voor doelen die het lokaal weefsel in de wijk versterken
- dienstig als opslagruimte of dienstruimte in functie van een aanleunende of boven(onder)liggende handelsactiviteit (losstaande opslagruimte wordt niet aanvaard als functie)
- ambachtelijke diensten (bijvoorbeeld kappers, schoonheidsinstituten, schoenmakers, fotografen, …)
- zakelijke diensten (bijvoorbeeld verzekeringen, financiële diensten, …)
- particuliere diensten (bijvoorbeeld reisbureau, makelaar, arts, …)
- handelsfunctie of kantoorruimte
- actieve handelsuitbating (minstens drie dagen per week geopend)
- gebruik voor socioculturele doeleinden, waardoor de woning afdoende benut en onderhouden wordt
Deze lijst van voorbeelden is niet limitatief. De onderzoeker beoordeelt ter plekke en aan de hand van documenten ter staving het effectieve en niet-occasionele karakter van de functie.
Hoe sporen we een leegstaande woning op?
Wanneer er minstens 12 opeenvolgende maanden geen inschrijving in het bevolkingsregister voor een bepaalde woning blijkt te zijn, dan bestaat er een vermoeden van leegstand. Dat is nog maar een vermoeden. Graag willen wij de feitelijke situatie van de woning en de toekomstplannen van de eigenaar(s) weten. De eigenaar(s) van de woning krijgen daarom een vermoedensbrief van leegstand toegestuurd met daarin de vraag om te reageren.
De eigenaar(s) heeft/hebben 6 weken de tijd om hun reactie aan ons over te maken via leegstand@maaseik.be of via de post.
Die reacties worden allemaal onderzocht. De woningen, waar door de reactie bevestigd werd dat de woning effectief leegstaat of waar de eigenaar(s) heeft/hebben nagelaten om te reageren binnen de 6 weken, worden opgenomen in de definitieve vermoedenslijst.
Voor de woningen op de definitieve vermoedenslijst volgt er een vaststelling ter plaatse die resulteert in een administratieve akte van opname. Vanaf de datum van die akte is de woning opgenomen in het leegstandsregister.
De akte wordt via aangetekende zending overgemaakt aan de eigenaar(s).
Leegstaande gebouwen
Wat is een gebouw?
Elk onroerend goed dat niet gebruikt wordt en vergund is om in te wonen. Een uitzondering daarbij is het handelshuis waarin je zowel handel kan drijven als in kan wonen. Bij een handelshuis primeert de handelszaak en is de woning slechts ondergeschikt aan de woning waardoor dit onroerend goed ook onder een gebouw hoort.
Wat is een leegstaand gebouw?
Een gebouw staat leeg als meer dan de helft van de totale vloeroppervlakte niet volgens de functie van het gebouw wordt gebruikt gedurende een periode van minstens twaalf opeenvolgende maanden. Daarbij houden we geen rekening met woningen die eventueel deel uitmaken van het gebouw.
De functie van het gebouw is de functie die overeenkomt met de afgeleverde of gedane stedenbouwkundige of omgevingsvergunning of melding voor dat gebouw. Werd er geen vergunning of melding gedaan? Dan is de functie deze die afgeleid kan worden uit het feitelijk gebruik van het gebouw voorafgaand aan het vermoeden van leegstand.
Bij gebouwen waar er zich ook een woonfunctie bevindt die bewoond is en die niet afzonderlijk bereikbaar is en/of waar de oorspronkelijke beoefenaar van de activiteit in het gebouw woont, is er geen leegstand van het gebouw.
Hoe sporen we een leegstaand gebouw op?
Wanneer verschillende lijsten in verband met (handels)activiteiten (bijvoorbeeld Locatus) aangeven dat een gebouw niet wordt gebruikt en/of er geen inschrijving op het adres in de kruispuntbank van Ondernemingen blijkt, bestaat er het vermoeden van leegstand van een gebouw. Dat is nog maar een vermoeden. Graag willen wij de feitelijke situatie van het gebouw en de toekomstplannen van de eigenaar weten. De eigenaar(s) van de woning krijgen daarom een vermoedensbrief van leegstand toegestuurd met daarin de vraag om te reageren.
De eigenaar(s) heeft/hebben 6 weken de tijd om hun reactie aan ons over te maken via leegstand@maaseik.be of via de post.
Die reacties worden allemaal onderzocht. De gebouwen, waar door de reactie bevestigd werd dat de woning effectief leegstaat of waar de eigenaar(s) heeft/hebben nagelaten om te reageren binnen de 6 weken, worden opgenomen in de definitieve vermoedenslijst. Van zodra de gebouwen één jaar op de definitieve vermoedenslijst staan en er in de tussentijd niets gemeld wordt waardoor het gebouw niet meer leegstaand zou zijn, volgt er een vaststelling ter plaatse die kan resulteren in een administratieve akte van opname. Vanaf de datum van die akte is het gebouw opgenomen in het leegstandsregister.
De akte wordt via aangetekende zending overgemaakt aan de eigenaar(s).
Beroep
Is het volgens jou niet correct dat je woning of gebouw is opgenomen in het leegstandsregister? Dan kan je binnen de 30 dagen een beroepschrift indienen. Het beroepschrift wordt meegezonden met de kennisgeving van opname in het leegstandsregister. Denk eraan de nodige bewijsstukken bij te voegen die jouw motivatie staven. Je kan schriftelijk of digitaal een beroepschrift indienen:
- Vul het online formulier in:
Dien online een beroepschrift leegstand in
- OF mail naar leegstand@maaseik.be met daarbij het beroepschrift (791.31 KB) "word" en de bewijsstukken
- OF stuur een brief met daarbij het beroepsschrift (791.31 KB) "word" en de bewijsstukken naar:
College van Burgemeester en Schepenen
t.a.v. dienst Wonen
Lekkerstraat 10
3680 Maaseik
Wat als je woning of kamer is opgenomen in het leegstandsregister?
Voor een leegstaand pand dat opgenomen is in het leegstandsregister, is een leegstandsbelasting verschuldigd. Die belasting ben je voor het eerst verschuldigd vanaf het ogenblik dat je woning, je gebouw of je kamer 12 opeenvolgende maanden is opgenomen in het gemeentelijke leegstandsregister. De belasting bedraagt het eerste jaar € 1000 voor een woning en voor een gebouw, en € 100 voor een kamer. Die bedragen groeien respectievelijk met € 1000 en € 100 elk bijkomend jaar dat je woning, je gebouw of je kamer in het leegstandsregister is opgenomen, tot een maximum van € 5000 voor een woning of gebouw en € 500 voor een kamer.
Zolang de woning, het gebouw of de kamer niet uit het leegstandsregister is geschrapt, blijft de belasting verschuldigd op het ogenblik dat een nieuwe termijn van twaalf maanden verstrijkt.
Op de woningen die in het leegstandsregister zijn opgenomen, kan een voorkoop van toepassing zijn ten behoeve van de gemeentebesturen, de sociale huisvestingsmaatschappijen en de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW).
Vrijstelling van de leegstandsbelasting
Een leegstandsbelasting is verschuldigd tenzij jij of jouw gebouw recht hebt/heeft op een vrijstelling van de leegstandsbelasting. De meest voorkomende vrijstellingen zijn:
- Je bent pas net eigenaar van het gebouw
- Je hebt jouw gebouw te koop of te huur staan via een erkend makelaar
- Je bent jouw gebouw aan het renoveren via vergunning of renovatienota
Maar er zijn nog veel meer vrijstellingsgronden. Je vindt ze hier onder artikel 12 van het leegstandsreglement (723.81 KB) "pdf".
Je kan schriftelijk of digitaal een vrijstelling aanvragen:
- Vul het online formulier in:
Vraag online een vrijstelling leegstand aan
- OF mail naar financien@maaseik.be met daarbij het vrijstellingsformulier en de bewijsstukken
- OF stuur een brief met daarbij het vrijstellingsformulier en de bewijsstukken naar:
College van Burgemeester en Schepenen
t.a.v. dienst Financiën
Lekkerstraat 10
3680 Maaseik
Schrapping
Als minimaal 50% van de totale vloeroppervlakte van jouw gebouw na opname terug 6 opeenvolgende maanden in gebruik is volgens de vergunde functie, kan je een schrappingsaanvraag indienen. Denk eraan dat je de nodige bewijsstukken toevoegt die jouw motivatie tot schrapping staven.
Je kan schriftelijk of digitaal een schrapping aanvragen:
- Vul het online formulier in:
Vraag online een schrapping leegstand aan
- OF mail naar leegstand@maaseik.be met daarbij het schrappingsformulier (794.4 KB) "word" en de bewijsstukken
- OF stuur een brief met daarbij het schrappingsformulier (794.4 KB) "word" en de bewijsstukken naar:
College van Burgemeester en Schepenen
t.a.v. dienst Financiën
Lekkerstraat 10
3680 Maaseik
Documenten, wet- en regelgeving
- Beroepschrift (791.31 KB) "word"
- Vrijstellingsformulier
- Schrappingsaanvraag (794.4 KB) "word"
- Leegstandsreglement (aanslagjaar 2022-2025) (723.81 KB) "pdf"
- Leegstandsreglement (aanslagjaar 2026)
Sinds 27 juni 2022
Sinds 1 januari 2019
- Reglement voor de opmaak en het beheer van de lijst van leegstaande woningen en gebouwen en voor de belasting op de woningen en gebouwen die zijn opgenomen in het leegstandsregister voor de aanslagjaren 2019 t.e.m. 2025